غربالگری سه ماهه اول بارداری

  • 27 شهریور, 1398
  • بازدید : 2,639
Instagram

 غربالگری سه ماهه اول از ابتدای هفته ۱۱ بارداری (۱۱W + 0D) تا آخر هفته ۱۳ بارداری (۱۳W + 6D) که طول جنین (CRL) در محدوده ۴۵ الی ۸۴ میلیمتر است، انجام می شود. درغربالگری سه ماهه اول ریسک سه ناهنجاری کروموزومی شایع شامل سندرم داون (تریزومی ۲۱)، سندرم ادوارد (تریزومی ۱۸) و سندرم پاتو (تریزومی ۱۳) در جنین محاسبه می شود. در هر سه سندرم ذکر شده عقب ماندگی ذهنی یکی از علایم است. نتايج حاصل از غربالگرى سه ماهه اول به ما نشان می دهد كه به چه احتمالى باردارى توأم با سندرم داون، تريزومى ۱۸ و يا تريزومى ۱۳ خواهد بود كه در گزارش غربالگرى به آن نسبت تعیین ريسک گفته می‏ شود. دقت این غربالگری تقریبا ۹۴ درصد است و موارد مثبت کاذب ۴/۸ درصد است.

 در غربالگری سه ماهه اول از موارد زیر استفاده می شود:

۱- ریسک زمینه ای

۲- شاخص های سونوگرافی

۳- شاخص های بیوشیمی یا آزمایشگاهی

 ریسک زمینه ای:

 در مشاوره غربالگری با رسم شجره نامه و گرفتن سابقه خانوادگی و شخصی، اطلاعات این بخش تکمیل می گردد. در این بخش سن مادر یکی از فاکتور های مهم است. در صورت بارداری با تخمک اهدایی سن دهنده تخمک نیز اهمیت پیدا می کند. از موارد مهم دیگر سابقه فرزند مبتلای قبلی به سندرم داون است. در مشاوره غربالگری موارد دخیل دیگر شامل قومیت، نوع بارداری از نظر تعداد قل (درصورت دانستن)، روش بارداری (طبیعی یا با استفاده از روش های کمک باروری)، تعداد بارداری، تعداد فرزندان، سابقه ابتلا به دیابت و مصرف دخانیات و همچنین موارد دیگر نیز سوال می شود. در این مشاوره اهداف غربالگری و تفاوت هدف تست های غربالگری و تست های تشخیصی توضیح داده می شود تا مادران برداشت درستی از مفهوم غربالگری مثبت كه لزوما نشان دهنده ابتلای جنین نبوده داشته باشند.

 شاخص های سونوگرافی:

۱- ضخامت پشت گردن جنین (NT: Nuchal Translucenc) : افزایش ضخامت بافت نرم خلف گردن شناخته شده ترین و پر استفاده ترین ماركری است كه بسیار زود قابل تشخیص بوده و در غربالگری از اهمیت بالایی برخوردار است.

۲- ضربان قلب جنین (FHR: Fetal Heart Rate)

۳- بررسی وجود استخوان بینی (NB: Nasal Bone) : عدم تشکیل یا هیپوپلازی استخوان بینی جنین در بارداری یکی از علایم كمک كننده  است.

۴- بررسی نارسایی دریچه دهلیزی-بطنی سمت راست قلب جنین (TR: Tricuspid Regurgitation) : مشاهده آن احتمال وجود این اختلالات کروموزومی را در جنین تقویت می كند.

۵- بررسی جریان خون ورید شکمی جنین (DV PI: Ductus Venosus Blood Flow) : غیر طبیعی شدن DV نیز احتمال این بیماری ها را در جنین تقویت می كند.

 

 شاخص های بیوشیمی یا آزمایشگاهی:

 Pregnancy Associated Plasma Protein A) PAPP-A) : منشا این ماده جفت است و غلظت آن در طول مدت یک بارداری طبیعی به طور ثابت افزایش می یابد. ثابت شده كه كاهش قابل توجه این ماده با اختلالات كروموزومی در جنین به خصوص سندرم داون مرتبط است.

Free β hCG : این هورمون كه در دوران بارداری ابتدا با منشا جسم زرد و سپس كوریون و جفت ترشح می شود. در بارداری با جنین مبتلا به سندرم داون مقدار آن بالاتر از حد مورد انتظار می باشد و در تریزومی ۱۳ و ۱۸ کاهش می یابد.

نتایج غربالگری سه ماهه اول به یکی از سه صورت زیر ارایه می شود:

 گروه پر خطر (Screen Positive) : توصیه به مشاوره و انجام تست های تشخیصی آمنیوسنتز یا CVS می شود. (بالا بودن خطر در غربالگری به معنای ابتلای قطعی نیست)

 گروه کم خطر (Low Risk) : ادامه مراقبت های معمول بارداری توصیه می شود. (کم خطر بودن به معنای عدم ابتلا نیست به معنی احتمال ابتلای پایین می باشد)

 گروه بینابینی (Intermediate Risk) : در موسسه نسل امید طبق پروتکل FMF در مواردی که ریسک بینابینی باشد و سن مادر کمتر از ۴۰ سال باشد و اندازه ی NT کمتر از ۳ میلیمتر باشد اندازه گیری مارکر های دیگر سونوگرافی شامل استخوان بینی (NB: Nasal Bone) و بررسی نارسایی دریچه سه لتی (TR: Tricuspid Regurgitation) و بررسی ناهنجاری در شکل امواج داپلر مجرای وریدی (DV PI: Ductus Venosus  PI) انجام می شود و در نهایت جنین در گروه کم خطر و پر خطر قرار می گیرد. در بقیه افرادی که جواب غربالگری Intermediate گزارش می شود توصیه به انجام Cell Free Fetal DNA) NIPT) می شود.

 در دو قلویی معیارهای غربالگری، با بارداری تك قلویی یکسان می باشد ولی در بارداری های بیش از دو قل، در غربالگری از شاخص های بیوشیمی استفاده نمی شود.


رزرو نوبت آنلاین

بارگذاری...

X