غربالگری سه ماهه دوم بارداری

  • 18 سپتامبر, 2019
  • بازدید : 180

غربالگری سه ماهه دوم بارداری شامل موارد زیر است:

۱- Quadruple Test (کواد تست)

۲- Contingent Test (تست ترکیبی)

۳- غربالگری نقایص لوله عصبی (NTDs Screening Test)

۱- Quadruple Test (کواد تست) :

این غربالگری از ابتدای هفته ۱۵ بارداری (۱۵W+0D) تا انتهای هفته ۲۲ بارداری (۲۲W+6D) که اندازه قطر سر (BPD) در محدوده ۲۱ الی ۵۷ میلیمتر است، انجام می شود. در این غربالگری ریسک دو ناهنجاری کروموزومی شایع شامل سندرم داون (تریزومی ۲۱)، سندرم ادوارد (تریزومی ۱۸) و اختلالات طناب عصبی (NTDs) در جنین محاسبه می شود. این غربالگری بسته به نوع ناهنجاری و سن مادر، قابلیت پیش بینی ۵۶ تا ۷۶ درصد را دارد و با اندازه گیری میزان چهار هورمون Inhibin-A ,AFP ,uE3 ,Total-hCG در خون مادر انجام می شود.

شاخص های آزمایشگاهی مورد استفاده در غربالگری سه ماهه دوم

۱-AFP (آلفا فیتو پروتیین) : پروتیینی است که در دوران بارداری ابتدا توسط کیسه زرده و سپس کبد جنین تولید می شود. در طول بارداری این پروتیین وارد خون مادر و مایع آمنیوتیک می شود. میزان این ماده درسرم مادر تا هفته ۳۰  بارداری افزایش می یابد و پس از آن شروع به کاهش می کند. در بارداری با جنین مبتلا به سندرم داون میزان آن کاهش می یابد و در نقایص لوله عصبی و دیواره شکمی، مقدار آن افزایش می یابد. در ناهنجاری های مادرزادی، بارداری دوقلویی، ازدست رفتن جنین، اختلالات و مشکلات جفتی، پره اکلامپسی، تولد زود هنگام، وزن کم در هنگام تولد نیز،  افزایش این پروتیین در خون مادر دیده می شود.

۲- Total- hCG (گونادوتروپین کوریونیک انسانی) : hCG اولین هورمون قابل اندازه گیری مربوط به بارداری است این هورمون ابتدا توسط تروفوبلاست و بعد از آن توسط جفت تولید می شود. درهفته های اول بارداری غلظت آن تقریباً روزانه دو برابر می شود و در هفته های ۱۰ تا ۱۲ بارداری به حداکثر میزان خود می رسد و تا هفته ۱۸ بارداری کاهش می یابد و سپس میزان آن تقریبا“ ثابت باقی می ماند. در بارداری با جنین مبتلا به سندرم داون میزان آن افزایش و در تریزومی ۱۸ کاهش می یابد.

۳- uE3 (استریول غیرکونژوگه) : این ماده در جفت، کبد و آدرنال جنین ساخته می شود. میزان استریول آزاد تا اواخر بارداری افزایش می یابد. این ماده در بارداری با جنین مبتلا به سندرم داون و تریزومی ۱۸ کاهش می یابد.

۴- Inhibin A : یک گلیکو پروتیین مترشحه از جفت است. سطح آن در هفته های ۱۵ تا ۲۰ حاملگی به میزان ثابتی می رسد و بعد از آن با شیب بسیار کم تا اواخر بارداری افزایش می یابد. میزان این ماده در بارداری با جنین مبتلا به سندرم داون افزایش می یابد. لازم به ذکر است که تمام شاخص های آزمایشگاهی فوق با افزایش تعداد جنین ها افزایش می یابد.

نتایج غربالگری سندرم  داون و تریزومی ۱۸ با کواد تست به صورت زیر ارایه می شود :

گروه پر خطر (Screen Positive) : توصیه به مشاوره ژنتیک جهت تصمیم گیری برای انجام Cell free fetal DNA یا تست تشخيصي آمنیوسنتز می شود. ( بالا بودن خطر در غربالگری به معنای ابتلای قطعی نیست)

گروه کم خطر (Low Risk) : ادامه مراقبت های معمول بارداری توصیه می شود.

نتایج غربالگری برای اختلالات طناب عصبی یا NTDs با کواد تست به صورت زیر ارایه می شود :

گروه پر خطر (Screen Positive) : توصیه به مشاوره تخصصی و سونوگرافی هدفمند می شود.

گروه کم خطر (Low Risk) : توصیه به ادامه مراقبت های معمول بارداری تحت نظر متخصص زنان مربوطه می شود.

۲- Contingent Test (تست ترکیبی) :

در صورتی که بیمار، غربالگری سه ماهه اول خود را نیز در همین موسسه انجام داده باشد با ترکیب ریسک سه ماهه اول و ریسک سه ماهه دوم او یک ریسک نهایی ترکیبی گزارش می شود. در این غربالگری ریسک سه ناهنجاری کروموزومی شایع شامل سندرم داون (تریزومی ۲۱)، سندرم ادوارد (تریزومی ۱۸) و سندرم پاتو (تریزومی ۱۳) در جنین محاسبه می شود. دقت این غربالگری تقریبا ۹۵ درصد می باشد.

نتایج غربالگری Contingent Test (تست ترکیبی) به یکی از دو صورت زیر ارایه می شود :

گروه پر خطر (Screen Positive) : توصیه به مشاوره تخصصی ژنتیک و انجام تست تشخيصي آمنیوسنتز می شود ( بالا  بودن خطر درغربالگری به معنای ابتلای قطعی نیست).

گروه کم خطر (Low Risk) : توصیه به ادامه مراقبت های معمول بارداری تحت نظر متخصص زنان مربوطه می شود.

۳- غربالگری نقایص لوله عصبی (NTDs Screening Test) :

غربالگری اختلالات طناب عصبی (NTDs) با استفاده از سونوگرافی و یا اندازه گیری AFP و یا هر دو انجام می شود. غلظت آلفا فیتو پروتئین (AFP) در خون مادر و مایع آمنیوتیک قابل اندازه گیری است. این غربالگری با استفاده از اندازه گیری AFP خون مادر، از ابتدای هفته ۱۵ بارداری (۱۵W+0D) تا انتهای هفته ۲۲ بارداری (۲۲W+6D) قابل انجام است. اختلالات طناب عصبی ناشی از اختلال دربسته شدن لوله عصبی در دوران جنینی با درگیری استخوان های اطراف طناب عصبی در حال تکوین می باشد. اختلالات لوله عصبی شامل اسپینابیفیدا و آنانسفالی می باشد با اینکه ظاهر این دو اختلال متفاوت است ولی هر دو به عنوان تظاهرات یک اختلال در نظر گرفته می شوند.

دقت غربالگری با اندازه گیری غلظت AFP خون مادر برای اسپینابیفیدای باز ۷۶ درصد است و برای آنانسفالی تقریبا ۸۵ درصد است. در اندازه گیری میزان آلفا فیتوپروتیین سن حاملگی، تعداد جنین ها، وزن مادر، نژاد، دیابت وابسته به انسولین در نظرگرفته می شود. در غربالگری اختلالات طناب عصبی با استفاده از اندازه گیری AFP خون مادر، غلظت این پروتیین در فرد باردار، با میانه به دست آمده، درسایر بارداران دارای جنین سالم، در سن بارداری مشابه در همان مرکز مقایسه می شود (MoM). با استفاده از این عدد غربالگری انجام می شود. (قابل ذکر است عدد بدست آمده آلفا فیتو پروتیین (MOM) به تکنولوژی مورد استفاده، نرم افزار استفاده شده و تعداد تست ها و غربالگری انجام شده درمحل تست ارتباط دارد).

نتایج غربالگری اختلالات طناب عصبی با استفاده از AFP خون مادر :

گروه پر خطر (Screen Positive) : توصیه به مشاوره ژنتیک  و سونوگرافی هدفمند می شود.

گروه کم خطر (Low Risk) : توصیه به ادامه مراقبت های معمول بارداری تحت نظر متخصص زنان مربوطه می شود.

موسسه پزشکی نسل امید تنها مرکزی است که توانایی اندازه گیری غلظت آلفا فیتو پروتیین (AFP) مایع آمنیوتیک در کسانی که به هر دلیل آمنیوسنتز می شوند، را دارد.

درصورت افزایش غلظت آلفا فیتو پروتیین مایع آمنیوتیک، اندازه‌گیری استیل کولین استراز مایع آمنیوتیک صورت می گیرد. در صورت مثبت شدن استیل کولین استراز مایع آمنیوتیک حتی با وجود طبیعی بودن یافته‌های سونوگرافی، تشخیص اختلالات لوله عصبی (NTDs) مسجل می‌شود.

سایرعلل افزایش غلظت آلفا فیتو پروتیین مایع آمنیوتیک (AF-AFP) به جز (NTDs) عبارتند از: مرگ جنینی، نقایص دیواره شکمی(open ventral wall defect) مانند گاستروشیزی، امفالوسل، سندرم ترنر و اختلالات مادرزادی کلیه


رزرو نوبت آنلاین

بارگذاری...

X